بەرپرسانی حکومەتیی مهاباد بە فەرمانی ئیتلاعات و لەژێر ناوی چەند نووسەر و چالاکوانێکی کورد، گڵکۆی شاعیرانی کوردیان لە مهاباد شێواند، شیعرەکانیان سڕییەوە و ناوەکانیان بە زەقی بە فارسی نووسین و کوردییەکەیان والێکرد بە وردبینیش نابیندرێ، ئا لێرەدابوو چالاکانی فەرهەنگی و سیاسیی کورد لە ناوخۆ و لە تاراوگە، هەڵوێستی پێویستیان گرت و کەمپەینێکیان وەڕێخست و لە ڕێگای جیاوازەوە، دژایەتیی خۆیان ڕاگەیاند، تا ئێستاش ئەو کێشمەکێشمە لە نێوان تاریکی و ڕووناهی دا، بەردەوامە، بۆ تاووتوێ کردنی ئەو باسە وتووێژێکمان لەگەڵ شاعیر، نووسەر و ڕٶژنامەنووس، شەریف فەلاح پێکهێناوە کە لێرەدا دەیخوێننەوە.
ڕۆژی کورد: سیاسەتی ئاسمیلە و تواندنەوەی نەتەوەی کورد و کوردستان بە هۆی کۆماری ئیسلامییەوە بەڕێوە دەچێ، مەزارگەی شاعیران و ناودارانی کورد دەکەوێتە خانەی سامانی فەرهەنگی و نیشتمانیی کوردستان، مەبەستی کۆماری ئیسلامی لە هێرشکردن بۆ سەر ئەو ڕەهەندە فەرهەنگیە چیە؟
شەریف فەلاح: کۆماری ئیسلامی وەک دوژمنی قین لەدڵ و سوێندخوادرووی نەتەوەی کورد، هەموو کات پیلانە دوژمنکارانەکانی خۆی بۆ ئاسیمیلەکردن و تواندنەوەی زمان و ئەدەبی کوردی، دەزگای هەواڵگری و وەزارەتی ئیتلاعات دەکات بەڕێوەبەر و پلانداڕێژی پڕۆژە بەناو خزمەتەکانی. بۆیە دەستنیشانکردنی شێواندن و تێکدانی گڵکۆی ناودارانی کورد سیاسەتێکی نوێ نییە و دەچێتە خانەی لەناوبردنی کورد، سڕینەوەی ئەندێشە و بیروباوەڕی کوردانەی ئەوان لەلای تاک و کۆمەڵگەی کورد. چونکە ناودارانی وەک هێمن و هەژار و دەیان کەسی دیکە بە شیعر و نووسین و هەڵوێستی کوردانەیان بوونەتە هێما و سەرمایەی نەتەوەیی کورد و وەک پێشەنگی خاوەن پێگە لەناو کۆمەڵگەی کوردستاندا ڕیزیان لێدەگرێت. دەیانەوێ بە لابردبی نووسراوە و بەردەنووسەکان شیعر و نووسینە هەست بزوێنەکانیان کە وانەی کوردایەتین لە زەینی نەوەکانی ئەمڕۆ و داهاتوودا بسڕنەوە.
ڕۆژی کورد: کۆماری ئیسلامیی ئێران لە ڕێگەی کۆمەڵێک چالاکی مەدەنی و فەرهەنگییەوە دەستی بۆ ئەو بابەتە ورووژێنەرە بردووە، ئێوە لە نووسین و ڕوانگەکانتاندا ڕەخنەتان بەرەوڕووی ئەو کەس و لایەنانە ئاراستە کردووە. بە ڕوونی ڕەخنە و پێشنیارتان بۆ ئەو کەسانەی بەشداریی ئەو وێرانکارییە فەرهەنگیەن چییە و لە هەمانکاتیشدا ڕاسپاردەتان بۆ دڵسۆزان و چالاکانی فەرهەنگی لە نێوخۆی خۆرهەڵاتی کوردستان باس بکەن؟
شەریف فەلاح: بەڕای من کۆماری ئیسلامی و سەرلەبەری دامودەزگا بەناو ڕۆشنبیری و فەرهەنگییەکانی لو کوردستانی ڕۆژهەڵات قەت دڵسۆزی کورد نەبوون و نین، کۆماری ئیسلامی لە جەوهەردا دوژمنی کورد و کوردستانە، جا هەر پڕۆژەیەک کە بەناوی خزمەتکردن و دڵسۆزی بۆ ناوداران و کەسێتییە فەرهەنگییەکان دەکات، گومانی تێدا نییە دەستێکی تێکدەرانە و گێرەشێوێنی و دژە کوردانە و قازانجی ئایدۆلۆژیی حکوومەتی تێدایە. دەنا ئەگەر دڵسۆزی مێژوو و فەرهەنگی ئەم نیشتمانەن فەرموون ئەو هەموو ئاسەوارە مێژووییانەی ناوچەی موکریان خەریکن تیدا دەچن و لەناو دەچن با بیانپارێزن. من پێم وایە ئەو کۆمەڵە چالاکوانە فەرهەنگیەی کە دەستیان داوەتە پڕۆژەی بەناو نۆژەنکردنەوەی گڵکۆی ناودارانی کورد، لە پیلانێکەوە گلاون کە زۆر مەترسیدارە و هەندێ دەستی ڕەشیشی لە پشتە دەیهەوێ بە تیرێک دوو نیشان بپێکی یەکیان، مۆرکی کوردایەتی لە گڵکۆی ناودارانی کورد بسڕنەوە و لە زەینی نەوەی ئەمڕۆ و داهاتوودا نەمێنن، لەلایەکی دیکەش کار و پڕۆژەکە بە کەسایەتییە فەرهەنگی و ئەدیبەکانی کورد ئەنجام بدات و سیمای ئەوانیش لەناو خەڵک ناشیرین بکات. کشانەوە لەو کارە و داواکاری بۆ دانانەوەی کێل و بەردەکانی پیشوو و نووسینەوەی هەمان شیعر و نووسین بە زمانی کوردی باشیرین ڕێگەچارەیە کە داخوازیی هەموو لایەکە.
رۆژی کورد: بەهۆی چالاکییەکانی ئێوە و ئەندامانی کەمپەین و چالاکانی فەرهەنگیی تر، هەتا ڕادەیەک بابەتی دەستێوەردان لە گڵکۆی شاعیران، نووسەران، ئەدیبان و هونەرمەندانی کورد بووە بە بابەتێکی هەستیار، ئاشکرایە ئێوە ڕەخنەتان لە دەستێوەردانی بەمەبەست و سڕینەوەی فەرهەنگییە، بەڵگە نەویستە گڵکۆی ناودارانی کورد پێوسیتی بە چاکسازی هەیە پێشنیارتان بۆ چاککردنەوە و ڕێکخستنەوی ئەو گڵکۆیانە چییە؟
شەریف فەلاح: هەر کەسێک ناوی نووسەر، شاعیر و چالاکوانی فەرهەنگی و هونەریی لەسەر خۆی دانا و قەڵەمی هەڵگرت و بانگەشەی خزمەت بە زمان و ئەدەبی نەتەوەکەی بکات، لە بەرانبەر زوڵم و ستەم و نادادپەروەرییەک کە بەرانبەر بە زمان و جەوهەری نەتەوەکەی بگیرێتە بەر و بێ هەڵوێست بێت، بانگەشە و نووسینەکانی لەناو خەڵک هیچ کاریگەرییەکی نابێت. ئەوەش کە نۆژەنکردنەوەی گڵکۆ و گۆڕستانی ناودارانی کورد پێویستی بە نۆژەنکردنەوەیە، حاشا هەڵنەگرە، بەڵام بە کام پلان و پڕۆژە و چۆن وکێ بیکات گرنە.
پێم وایە:
– ئەوە بزانرێت ئەوانەی لەو گۆڕستانە نێژراون، سەرلەبەری ژیان و ئەندێشە و باوەڕیان لەپێناو کوردایەتی و زمان و ئەدەب و وشە وهونەری کوردی تەرخان کرد و ئەمە ئاراستە و ڕەهەندی سەرەکیی کارەکە بێت.
– پێش هەموو شتێک پرس بە بنەماڵە و کەسوکاری ئەدیب و نووسەر و ناوداران بکرێت، پاشان نووسەران و چالاکانی فەرهەنگی ڕاپرسییەکی جەماوەریش بکرێت کە چۆن و لەکوێ و بە چ شێوازێک ئەو گۆراستانە نۆژەن بکرێتەوە.
– دوایی شارەزایاین بیناسازی و میعماری کە کورد و دلسۆز بن چەند پڕۆژەیەک پێشنیار بکەن و باشترینیان هەڵبژێدرێت.
– نابێ بە هیچ شێوەیەک ئەو کێل و بەرد و گڵکۆ و شیعر و نووسینانەی کەلەسەر کێلی بەردەکان نووسراون دەستکاری بکرێن، یان بە زمانێکی دیکە بنووسرێ، چونکە ئەوە وەسیەت و ڕاسپاردەی ئەو ناودارانە و وانە و ڕێگەی میللەتەکەمانن.
