Google search engine
ماڵەوە وتار و بابه‌ت ڕاستکردنەوەی چەند هەڵەیەک لە نووسینی کوردی نووساندا (١)

ڕاستکردنەوەی چەند هەڵەیەک لە نووسینی کوردی نووساندا (١)

0
2299

ڕۆژی کورد

ڕێنووسی زمانی کوردی، بە هەر دوو جۆری ئارامی و لاتین، تا ئێستەشی لەگەڵدا بێ بەتەواوی ستاندارد نەکراون و ڕەنگ زەردییان بە ڕووەوە دیارە، بەڵام بەشێکی کە ستانداردیش کراوە، بە هۆی نەبوونی مافی خوێندن بە زمانی زگماکی لە سێ پارچەدا و کەمتەرخەمی لەو بارەوە لەلایەن کورد لە کوردستانی باشوور و گرنگی نەدان بە فێرکاریی خوێندن و نووسین بە زمانی کورد لە میدیاکانی ئەو بەشە ئازادە لە کوردستان (کە هیوا دەخوازین لەوە بەدواوە لە میدیا کوردییەکان و بەتایبەتی لە ڕووداو و  کوردستان ٢٤، بیرێکی لێ بکرێتەوە و خۆشیان ئەو بەشە لە ڕێنووس و پەتی نووسین ڕەچاو بکەن)، تا ئێستاش نووسەری کورد، لە گۆڕانکارییەکان ئاگادار نیە.

لێرەدا هەوڵ دەدەین قامک بخەینە سەر بەشێک لەو کەمکووڕییانە و لە بابەتی تردا، قامک لەسەر بەشەکانی تر دابنێین و هیوادارین نووسەران و شارەزایان لەو بارەوە یارمەتیی ناوەندی خۆیان واتا ناوەندی ڕۆژی کورد بدەن و بە ناردنی بابەتی لەمبارەوە، ئەو بەشە دەوڵەمەند بکەن.

یەک: نووسینی (وو) لە سەرەتای وشە:

نووسینی (وو) لە سەرەتای وشە، یەکێک لەو هەڵە زەقانەیە کە تا ئێستاش زۆر بەرچاوە بەڵام بەپێی ئەوەی کە (وو) خۆی یەک پیتە و هیچ کاتیش لەسەرەتای وشەدا نایە، نووسینی هەڵەیە و زۆربەی نووسەرانی کورد یان کوردینووسەکان تا ئێستاش ئەو پیتە (واتا وو) لەگەڵ (و) بە هەڵە دەگرن و تێکەڵی دەکەن.

بۆ نموونە: ووشە هەڵە و وشە دروستە.

ووەرە هەڵە و وەرە دروستە.

وورە هەڵە و ورە دروستە.

دوو: نووسینی (ر) لە جیات (ڕ) لە سەرەتای ڕستەدا.

حاشاهەڵنەگرە کە (ر) و (ڕ) دوو پیتی جیاوازن ڕێک وەک (ع) و (غ) و بەکارهێنانی ڕ ـێی قەڵە و کز، هەڵەیەکە کە پێدەچێ لە ع ـێی عەلی و ح ـێی حەسەن ـی فارسەکان یان س ـێی سابوون و بابەتی لەو چەشنە وەرگیرابێ.

لەلایەکی ترەوە دانانی ئیستسنا (جیاوازی) لە ڕێنووسدا یەکێک لە خاڵانەیە کە فێربوونی نووسین و خوێندنەوە بەو زمانە بۆ منداڵان و کەسانی بیانی سەخت و دژوار دەکات و زمانێک ساناتر فێر دەکرێ کە ئیستسنا و جیاوازی کەمتر تێدا بێ. کە ئەوە کێشەی بەشێک لە زمانەکانە بۆ خەڵکانی بیانی کە باسی ئەو بابەتە نیە.

بەوپێیە کە باسی کرا پیتی (ڕ) لە هەر شوێنێک لە وشە بێت و دەبێ وەک خۆی بنووسرێت. هەروەک چۆن ناکرێت لە جیاتی (غ) بنووسین (ق) و بیانوو بێنینەوە کە چون لە فڵان شوێنی وشە هەڵکەوتووە کەواتە دەبێ (غ) بە (ق) بنووسرێ، بە هەمان شێوە ناکرێ بیانوویەک بۆ نووسینی (ر) لە جیاتی (ڕ) لە سەرەتای وشە بێنینەوە و باش و دروست ئەوەیە کە وەک خۆی بینووسینەوە.

بۆ نموونە

رەسوو هەڵە و ڕەسوو دروستە.

رێبوار هەڵە و ڕێبوار دروستە.

رێگا هەڵە و ڕێگا دروستە

سێ: قرتاندنی (ی) ـێی پێوەلکاندن:

یەکێک لەو هەڵە زەقانەی کە ڕۆژانە دەیان جار دەیبینین، لە نووسینی یای پێوەلکاندن دایە.
بۆ نموونە دەنووسین: کۆماری ئیسلامی ئێران

بەڵام دەبێ بنووسین: کۆماری ئیسلامیی ئێران

بۆ شیکاریی زیاتر لەو دوو ڕستە یان پەیڤەی خوارەوە بنواڕن:

دەروونناسی سیاسی

دروونناسیی سیاسی

بە فارسییەکەی:

روانشناس سیاسی

روانشناسییِ سیاسی

نموونەیەکی تر:

دەفتەری سیاسی حیزبی …. ئەوە هەڵەیە

دەفتەری سیاسیی حیزبی …. ئەوە درووستە.

یانیش:
لە کوردەواریی خۆماندا دەڵێین ….. درووست

لە کوردەواری خۆماندا دەڵێین ….. هەڵەیە

سه‌رنج و كۆمێنت

كۆمێنت

بابەتی پێشووبە ئەگەری زۆر گشت پرسی بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کوردستانی باشوور بەزوویی بەڕێوە دەچێ
بابەتی دواترناوەندی ئاسایش و دژە ترۆری سازمانی خەبات لەپێوەند بە پیلانەكانی رژێمی ئێران راگەیەندراوێكی گرینگی بڵاو كردەوە
نوێترینەکان
بەیاننامەی پشتگری لە بانگەوازی مانگرتنی گشتی لە دووهەمین ساڵیادی قەتڵی حکوومەتیی ژینا ئەمینی حەسەن نەسروڵڵا : بڕیارمان داوە بەبێ پاڵپشتی ئێران ، هێرش بکەینە سەر ئیسرائیل چی بکرێت بۆ دەرچوون لە نسکۆی خەباتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان پرۆفیسۆر "عەلی قلیچ" کۆچی دوایی کرد جێگری بەرپرسی پۆلیسی ئەمنیی خاش کوژرا گرنگی ڕۆڵی دایک لە پەروەردەی نەتەوەییدا پنتاگۆن : جووڵەی هێزەکانی ئەمریکایی لە ناوچەدا رێگر بوو لە هێرشی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل ئیسرائیل سەرۆکایەتیی کۆنفرانسی نەتەوەیەگگرتووەکان بۆ داماڵینی چەک دەکات و ئێران و سووریا تووڕە دەکات کەشتیی یو ئێس ئێس ئەبراهام لینکن گەیشتە رۆژهەڵاتی ناوەڕست  ڕاهاتن لە ڕاگەیاندن لە سیاسەتی دەسەڵاتی داگیرکار و  خۆسەپێندا. ئیسرائیل :هێرشەکانمان بۆ سەر غەززە بەردەوام دەبێت وەزیرەپێشنیارکراوەکانی پزشکیان دەنگیان پێدرا ، بەڵام پەرلەمانی ئێران کەوتە ژێر پرسیارەوە چاودێریی مافی مرۆڤ سەبارەت بە هەڵکشانی ئاماری لە سێدارەدان لە ئێران هۆشداری دەدات ئاماری چەکی پووچی (بەرگەشتی ) بانکی لە ئێران گەیشتۆتە هێڵی سوور چی بکرێت بۆ دەرچوون لە نسکۆی خەباتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان