نوروزلە کوردستان

0
11

مەسعوود شەریفی

جە ژنی نە ورۆزوە ک جێژنێکی نە تە ویی لە هە ر سە ردە م وقۆناغێکدا دە ستوورونە ریتی تایبە تی زۆری هە یە ؛لە نێوان گە لی کوردداکە ئە ونە ریتانە ش زۆریان لە کۆنە وە تائێستە ش تا ڕادە یە کیش لە مە وپێش دە قی خۆیان لە ناوچوون پاراستووە ودە ی پارێزن وهە ندێکشیان بە گوێرە ی باری ڕۆژگاروشوێن گۆڕان؛ کە ئە وە ش دە گە ڕێتە وە بۆیاسای پێویستی کۆمە ڵایە تی؛لە یە کە م شە وی نە ورۆزدائاگردە کرێتە وە ونە تە وە ی کوردش ڕێزی ئاگروڕووناکیان گرتووە وبایخیان پێ داوە ؛هۆی هە ڵکردنی ئاگر لە ویە شێوە ی ڕە مز ونیشانە ی ڕزگاریە لە سە رماوسۆڵە ی زستان؛یان مزگێنی هە ڵ هاتنی ڕۆژی ڕووناک وخۆشی بە هاری ساڵی نوێ یە؛ئە مە لە حاڵێکدایە نە ریتی ئاگرکردنە وە یائاگرپە رە ستن لە لای زۆری گە لان لە جیهاندا ڕەمزونە ریت بوە؛تە نانە ت لە ئایینی ئیسلامدا ئاگر بە مانای پە رتە وی یە زدانە.هە روە ها لە نە ریتی نە ورۆزداسە رلە بە یانی ئاویان بە یە کتری داکردوە؛کە ئە م نە ریتی ئاوبە یە کداکردنە وە ک ڕە مزێک بوە کە نیشانە یە بۆکۆتایی هێنان بە سە رمای زستان.پادشاکانی ماد؛هە خامە نشیە کان وساسانیە کان ڕێزیان لە ڕۆژی نە ورۆزناوە ودە ستووروڕە سمی تایبە تیان بۆ داناوە وبەجێژنێکی گە ورە یان زانیوە.پاش هاتنی ئایینی پیرۆزی ئیسلام کە نە ریتی نوێ لە گە ڵ خۆی هێنا؛زۆربە ی ئە و نە ریتە کۆنانە ی لە وە و پێشی لە ناوبرد وگۆڕانی نە سە ردا هێنا.نە تە وە ی کوردش بە هۆی هاتنی ئایینی پیرۆزی ئیسلام خە ریک بە دە ستووری ئایینی ئیسلام بوون کە بۆماوە یە کش نە وۆزکە م تر وە ک جێژنێکی نە تە وە یی چاویان لێ دە کرد.لە سە ردە می عوسمانیە کاندا نە ورۆزبە رەو نە مان چوە هۆکارە کە شی کێشە ی نێوان کوردە کان هە روە ها دووفە رمان ڕوای عوسمانی وسە فە وی؛کە کوردستان بە مە یدانی جە نگ کرابو.لە شە وی نە ورۆزدا لە هە مووشوێنێکی کوردستان بە ڕە سم ونە ریتی ناوچە کانی کوردستان ئاگریان کردوتە وە و ئاهە نگیان بۆگێڕاوە ولە گە ڵ هە ڵبە ست وئاهە نگ دا هە ڵپە ڕکێش لە گە ڵیاکراوە.شوێن وجێگای نە ورۆزکە لە ڕۆهە ڵاتی ناوە ڕاستە بە ڵام لە کوردستان زیاترلە شوێنە کانی تر خۆشی وئاهە نگی بۆدە گێڕن وبایخی پێ ئە دە ن وهە روە ها نە ورۆزنە ڕمزی سە رکە وتن دە زانن هە روە کوکاوە ی ئاسنگە ر کە بە سە رزوحاک سە رکە وتنی بە دە ست هێنا.جێژنی نە تە ویی نە ورۆزلە تە واوی بە شە کانی کوردستان لە و پە ڕی جوانی بە ڕێوە دە چێ.نە تە وە ی کورد نە ورۆزبە ڕە مزی سە رکە وتنیان دە زانن وشاعیرانی کوردش شێعریان لە سە رنووسیوە وبە جێژنێکی نە تە وە ییان زانیوە ؛بۆوێنە هێدی دە ڵێ:

هاتە وە جوان ترلە جاران جێژنی کاوە ی قارە مان

شوێنە واری میدیا باپیرە ی گە ورە ی کوردە کان

دڵنیابە جێژنی پیرۆزی دوای نە ورۆزی من

جێژنی ئازادی گە لە وسە رکە وتنی پیرۆزی من

شە وی نە ورۆزلە سە ربانی ماڵە کان ؛داروپووشیان کە ڵە کە دە کرد وهە موولە دە وری ئاگرکە کۆدە بونە وە وگۆرانی وهە لبە ستیان دە وت ؛لە پاش بانگی شە و خە ڵک دە چوونە سە ربە رزایە کان ولووتکە ی شاخە کان وئاگریان دە کردە وە .بۆبە یانی نە ورۆز کە ئە وڕۆژە زۆرپیرۆزبوە خە ڵک جل و بە رگی تازە یان دە کرد ؛هە روە ها منداڵان بە جل و بە رگی ڕازاوە داوای نە ورۆزانە یان لە یە کتر دە کرد.ئە م ڕەسمانە تاسێزدە ڕۆژدرێژە ی بو وئاهە نگیان دە گێڕا؛لە ڕۆژی سێزدە بە دە ر هە موودە ڕۆیشتنە دە ر وتا ئێوارە بە گۆرانی وچە پڵە ڕۆژیان دە بردە سە ر.تائیوارە ئە م بە زم وخۆشیە بە ردە وام بو ؛لە پاشان پۆل پۆل خە ڵکە کە بە رە و شاروگوند ە کان دە کشانە وە .ئە حمە دی خانی باس دە کا کە مە م وزین لە ئاهە نگی نە ورۆزدا یە ک دە بینن؛هە ربۆیە لە سە رە تاوە نە ورۆزبە جە ژنی بە هار وژیانە وە ی سرووشت وجوانی؛خۆشە ویستی ودڵداری دانراوە.

لە گە ڵ ئە وە کە لە زۆر کۆ نە وە جە ژنی نە ورۆزلە لایە ن کوردە وە ئاهە نگ وخۆشی بۆ دە گێڕن لە کوردستانی تورکیە سە رە ڕای ئە و هە مووجم وجۆڵانە لە لایە ن حکومە تە وە جە ژنی نە ورۆزلە وپە ڕی جوانی و خۆشی بە ڕێوە دە چێ.جە ژنی نە رۆزچ لە سە دە می پێشوو(کلاسیک)چ لە سە ردە می ئێستا(شێعری نوێ)لە لایە ن شاعێرانی کوردوە زۆربە جوانی لە سە رنە ورۆزشێعریان نووسیوە.

پێم ئە ڵێن نە ورۆزە ئە مڕۆ؛ ڕۆژی جە ژن وخۆشیە

وە ختی هە لپە ڕکێ وسە مایە مە وسمی تە ڕپۆشیە

دە شت ودە رگوڵ پۆشە ؛ئە م ڕە ش پۆشە ت بێ هۆشیە

دۆخی ررون بێ چیە ؛عالە م کە یلی بادی نۆشیە

من ئە ڵێم:نە ورۆزوشادی جە ژنی دیل وئازادیە

ئیبراهیم ئە حمە د(شاعیر)

سه‌رنج و كۆمێنت

كۆمێنت

‎وه‌ڵام بده‌وه‌